Биылғы алғашқы екі айдағы деректер де оң динамика сақталғанын растайды. Қаңтар-ақпан айларында секторға 68,6 млрд теңгеден астам инвестиция түскен. Бұл былтыр бастапқы екі айдағы қаражатпен салыстырғанда 89,2% асып түседі. Тек 2024 жылы инвестициялар көлемі 4,4%-ға қысқарған еді. Былтыр сала 23,5%-бен қайтадан едәуір белсенділік танытты. Демек, салаға қаражат құю қайта қарқын алды. Осындағы ерекшелеп айтатын жайт, қалың инвестицияның негізгі көлемі бұрынғысынша кәсіпорындардың өз қаражаты есебінен қалыптасып отыр. Кәсіпкерлер 733,7 млрд теңгені өз қалталарынан шығарғанымен, жалпы олардың үлесі бүкіл инвестиция ішінде өсу қарқыны жөнінен орташа көрсеткіштен төмен болып тұр.
Есесіне қаржы ұйымдарының назары тіктеле бастаған. Банктер белсеніп шығып, несие берудегі үлесін біраз арттыра түскен. Бір жылда кредит беруді 59,5%-ға арттырып, 46,3 млрд теңгеге жеткізген. Осылай банктердің аграрлық секторға деген қызығушылығы қайта жандана бастады.
Бір жағынан саланың дамуы тек мемлекеттің мойнында деген жұрт арасында кең таралған түсінік те расталмай отыр. Айталық, тағы да сол статистикалық деректерге сүйенсек, былтыр секторға салынған инвестицияның жалпы көлеміндегі мемлекеттік бюджет қаражатының үлесі артқанымен, әлі де салыстырмалы түрде төмен деңгейде қалып келеді. Мысалы, бюджет қаражатының үлесі 7,7 есе артқан. Бұл ауыз толтырарлық дерек болғанымен, оның жалпы көлемдегі үлесі бар-жоғы 0,7%, ақшалай есептегенде 8,2 млрд теңге.
Агросектор кәсіпкерлері өз қаражатының басым бөлігі біржылдық және екіжылдық дақылдарды өсіруге, сондай-ақ мал шаруашылығына бағыттаған екен. Бұлар агроөнеркәсіп кешенінің басым бағыттары екені белгілі. Соның бір жарқын мысалы, жуырда Қазақстанда вируссыз тұқымдық картопты өнеркәсіп жолымен өндірудің толық циклді алғашқы жобасы іске қосылды.
Оны Қазақ жеміс-көкөніс шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты мен Оңтүстік Корея компаниясы өзара стратегиялық әріптестік орнатып, жүзеге асырған. Мұнда елімізде вируссыз тұқымдық картоп өндірудің алғашқы толық үйлестірілген жүйесін құру көзделген.
Мәселен, зертханада вируссыз өсімдіктерді алып, диагностикалап, содан кейін ұсақ түйнектер мен жоғары репродукциялы тұқымдық картоп өндіруге дейінгі барлық кезең қамтылған. Айта кетейік, бүгінде Қазақстанның сапалы тұқымдық картопқа деген жылдық сұранысы шамамен 450-480 мың тонна аралығында. Жаңа өндіріс енді осы қажеттіліктің орнын толтырғалы отыр.
Ауыл шаруашылығы вице-министрі Азат Сұлтановтың айтуынша, соңғы екі жылда заманауи агротехнологияларды қолдану да айтарлықтай артқан. Минералды тыңайтқыштарды қолдану көлемі үш есеге өсіп, 1,8 млн тоннаға жетсе, элиталық тұқымдардың үлесі 7,1%-дан 11,6%-ға дейін ұлғайған. Мемлекеттік қолдау шараларының арқасында ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер шамамен 25 мың дана заманауи ауыл шаруашылығы техникасын сатып алған. Ал жалпы машина-трактор паркін жаңарту деңгейі 6,5%-ға жеткен. Бұл жыл сайын ел аумағында ауқымды жерді алатын егіс алқаптарында шаруалардың қолайлы жұмыс істеу мүмкіндігін арттырары сөзсіз. Егіс алқаптары биылдың өзінде жалпы көлемі 23,8 млн гектар жерді алып жатыр.
Бекбол Амангелді
