2018 жылдың қаңтарында корей алаңдарында биткоин 22 525 доллар баламасында сатылды, ал сол сәттегі жаһандық құрама баға одан шамамен 7500 долларға төмен болатын. Алшақтық 54,48%-ға жетті — бұл индикатор тарихындағы ең жоғары көрсеткіш. Бірнеше апта өткен соң айырма мүлдем жоғалды. Бүгінгі 2% шамасындағы үстеме сол оқиғаның фонында қарапайым көрінеді, бірақ дәл сол салыстыру нарықтың қалай жұмыс істейтінін ең жақсы түсіндіреді.
Үстеме қалай үрленді
Калгари университетінің зерттеуі бойынша құбылыс 2016 жылы пайда болды, ал 2016 жылғы қаңтардан 2018 жылғы ақпанға дейінгі кезеңде орташа мән 4,73%-ды құрады. Яғни елу пайыздық шың — норма емес, аномалия. Оны үш жағдай қатар қалыптастырды.
Біріншісі — ақша аударымының қатаң шектеулері: бір аударым бойынша 3000 доллар, бір қаржы институты арқылы жылына 20 мың доллар. Екіншісі — ішкі нарықта табысы жоғары балама құралдардың тапшылығы, бұл жинақты бір бағытқа айдады. Үшіншісі — 2017 жылдың желтоқсанындағы жаһандық қызу, биткоин 20 мың долларға жақындаған кезең. Жабық бассейнге құйылған сұраныс шығатын жол таппады.
Неден жарылды
Құлдырауды баға емес, күту тудырды. 2018 жылдың қаңтар ортасында реттеуші шараларға қатысты қауіп күшейген сәтте спред тарыла бастады, ал ақпан басына қарай жеті аптада алғаш рет корей бағасы жаһандық деңгейге түсті. Сол кезеңде ішкі алаңдардағы сауда көлемі желтоқсандағы шыңнан шамамен 85%-ға қысқарды.
Мұндағы басты сабақ — шектеу нақты күшіне енгенге дейін нарық оны бағаға сіңіріп үлгерді. Кимчи-премияның шыңы жаһандық түзетуден бұрын келді, яғни индикатор алдын ала белгі берді. Реттеу тәуекелі жарияланған сәттен бастап үстеме еріді, ал арбитражшылардың сатылымы процесті тек жеделдетті.
Неге бүгін 54 емес, 2
Тосқауыл жойылған жоқ — оның сипаты өзгерді. Нақты аты-жөн бойынша есепшот талабы күшінде: биржадағы сауда шоты банктегі депозит шотының иесімен сәйкес келуі тиіс, ал толыққанды банк шотын корей азаматтары мен тұрғылықты тіркеу картасы бар шетелдіктер ғана аша алады. Дәл осы норма ішкі өтімділікті шекара ішінде ұстап тұр және үстеменің еденін қалыптастырады.
Ал төбесін нарықтың есеюі төмендетті. Ішкі инвесторға қолжетімді құралдар кеңейді, ақпарат ағыны жылдамдады, ал 2018 жылғы тәжірибе жадта қалды. Сондықтан бүгінгі биткоин Кореяда Binance пен Bybit-тегіден қымбат болып қала береді, бірақ ондаған пайызға емес, бірлі-жарым пайызға. Үстеменің еденін құрылым, төбесін психология белгілейді.
Алматыдан қалай пайдаланылады
МФО алаңдарында — Binance Kazakhstan, ATAIX Eurasia, Intebix — жұмыс істейтін трейдер үшін бұл тарихтың практикалық мәні бар. Кимчи-премия 10%-дан асқан сайын, ол сұраныстың күштілігін емес, циклдің кеш сатысын білдіреді: жабық нарықта бөлшек инвестор ең соңында кіреді. 2018 жыл да, 2021 жылдың сәуіріндегі 18%-ға дейінгі өрлеу де осы схеманы қайталады.
«Үстеменің абсолютті деңгейін емес, оның өзгеру жылдамдығын бақылау керек, — дейді талдаушы Дәурен Сәрсенов. — Бірнеше күнде екі пайыздан бес пайызға секіру — қызудың белгісі. Ал баяу, бірқалыпты өсім — керісінше, тұрақты сұраныс. Қазақстандық трейдер үшін бұл жаһандық графиктен бұрын келетін сирек сигналдардың бірі».
Тамыздағы деңгей осы логикада қалыпты аймақта тұр. Индикатор қауіп туралы емес, тепе-теңдік туралы айтып тұр — және дәл сол себепті оның кенет жылдамдауы назардан тыс қалмауға тиіс.
